Dit kan er gebeuren als je de zonsverduistering met je telefoon filmt

Op woensdag 12 augustus 2026 kunnen we in Nederland een bijzondere zonsverduistering zien. De maan schuift dan voor de zon, waardoor in een groot deel van Nederland een bijzonder groot deel van de zon wordt bedekt. De gedeeltelijke verduistering begint rond 19.15 uur en het maximum valt rond 20.10 uur. Misschien wil je dit vastleggen met je smartphone, maar wij leggen je uit waarom je dat niet moet doen.

Camera van je smartphone

Met je smartphone zou je heel ver kunnen zoomen, maar dat moet je niet doen. Want net zoals je ogen, loopt ook de binnenkant van je telefoon gevaar als je deze direct op de zon richt. De camerasensor krijgt normaal gesproken al behoorlijk wat licht te verwerken wanneer je een foto maakt. Richt je de camera rechtstreeks op de zon, dan krijgt de sensor nog veel meer licht en warmte te verwerken. Tijdens een zonsverduistering verandert daar in principe niet zoveel aan. Ook als een groot deel van de zon door de maan wordt bedekt, blijft het overgebleven deel extreem fel.

Het resultaat hiervan kan een ingebrande vlek op je sensor zijn. Dat betekent dat je bij elke volgende foto die je maakt, altijd die zon te zien is op de foto. Er ontstaat dus fysieke schade aan je sensor en dat kun je zelf niet oplossen.

Onder andere NASA waarschuwde bij een eerdere verduistering in Amerika voor het fotograferen van de zonsverduistering. Net als je ogen, moet je de sensor van je smartphone beschermen. Dat advies geldt niet alleen voor professionele camera’s, maar ook voor smartphones. Een filter moet voor je lens worden geplaatst om de hoeveelheid licht die de camera bereikt sterk te verminderen.

Dat is ook precies waarom je niet moet vertrouwen op de automatische belichting van je smartphone. Die kan de sluitertijd verkorten en de belichting aanpassen, maar daarmee wordt de hoeveelheid licht niet automatisch veilig voor de camerasensor. Bovendien hebben moderne smartphones steeds betere camera’s met grotere lenzen en sensoren. Het is daarom geen goed idee om ervan uit te gaan dat jouw specifieke telefoon de zon wel aankan.

Het gevaar zit ook bij jezelf

Er is nog een belangrijker probleem. Terwijl je probeert de zon met je smartphone in beeld te krijgen, kun je zelf ongemerkt naar de zon kijken. Dat is ook tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering gevaarlijk. Het feit dat de zon voor een groot deel door de maan wordt bedekt, maakt het overgebleven zonlicht niet veilig voor je ogen. Je kijkt dus waarschijnlijk niet alleen naar het beeldscherm van je smartphone en wel per ongeluk recht in de zon.

De Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) waarschuwt via Radar daarom om tijdens de gedeeltelijke fase nooit rechtstreeks naar de zon te kijken zonder geschikte bescherming. Een gewone zonnebril is daarvoor niet voldoende. Naast je smartphone is ook een verrekijker of telescoop helemaal niet veilig.

Regel een filter

Het is gelukkig niet helemaal onmogelijk om geen foto’s te maken van de verduistering. Net zoals voor je ogen, zijn er filters beschikbaar die je smartphone tegen de zon beschermen. Dit soort zonnefilters plaats je voor de cameralens. Let ook op dat dit de juiste filters zijn. Een papier, stuk stof of ander materiaal zonder UV-bescherming helpt niet. Eigenlijk exact hetzelfde als voor je ogen.

De totale verduistering is vanuit Nederland niet zichtbaar. Hier zien we dus uitsluitend een gedeeltelijke zonsverduistering en moet je tijdens de hele zichtbare eclips extra voorzichtig zijn.

Dit kun je wel fotograferen

Misschien is de beste oplossing daarom wel om je telefoon niet op de zon zelf te richten. De zonsverduistering verandert namelijk veel meer dan alleen het uiterlijk van de zon. Het licht wordt anders, schaduwen veranderen en in de omgeving kunnen daardoor bijzondere patronen ontstaan.

Je kunt daarnaast vooraf een foto van dezelfde omgeving maken en tijdens het maximum nog een keer fotograferen. Daardoor zie je achteraf goed hoe het veranderende zonlicht de omgeving beïnvloedde. Dat is bovendien een stuk minder riskant voor je smartphonecamera dan minutenlang rechtstreeks naar de zon te filmen. Wil je het maximale uit de zonsverduistering halen, dan hebben wij een aantal apps voor je op een rij gezet die je daarbij kunnen helpen. Wij hopen in ieder geval dat je kunt genieten van het bijzondere fenomeen, maar bescherm je ogen en smartphone!

Weet jij al waar je naar de zonsverduistering gaat kijken? Deel jouw tips in de reacties hieronder!