Zo stel je een scam-proof Android-toestel in (voor senioren)

Senioren lopen vaker risico op telefonische en digitale oplichting. Met een paar gerichte instellingen en afspraken maak je een Android-telefoon veel veiliger, zonder dat het apparaat onbruikbaar wordt. Wij hebben een aantal tips voor je op een rij gezet die je hieronder kunt lezen. De meeste tips kosten slechts een paar minuten om in te stellen. Loop dus stap voor stap deze stappen door, dan is jouw telefoon een stuk beter beschermd tegen scams en oplichting.

Altijd up-to-date

Begin bij updates. Installeer de nieuwste Android- en app-updates. Beveiligingspatches dichten kwetsbaarheden die kwaadwillenden misbruiken en fabrikanten brengen kwetsbaarheden vaak snel dicht. Controleer via Instellingen, Systeem, Systeemupdates of het toestel de laatste beveiligingspatches heeft. Zorg dat automatische updates aan staan voor zowel het besturingssysteem als de Play-apps. Dat beperkt de kans dat een lek langere tijd open staat.

Activeer Google Play Protect en laat apps controleren. Play Protect scant apps op schadelijk gedrag en kan verdachte apps markeren of hun machtigingen intrekken. Google heeft deze dienst verder verbeterd en voert automatische acties uit tegen apps die als potentieel schadelijk worden gezien. Je vindt Play Protect in de Play Store-instellingen. Open daarvoor de Google Play Store. Tik op jouw profiel en vervolgens ‘Play Protect’. Hier kun je handmatig een controle uitvoeren zodat je zeker weet dat er geen kwaadaardige apps op het toestel staan.

Niet buiten de Play Store downloaden

Zet sideloaden uit om te voorkomen dat er per ongeluk verkeerde APK’s worden gedownload. Apps uit de officiële Google Play Store zijn namelijk onderzocht door Google en veilig op te downloaden. Malware verspreidt zich daarom buiten de Play Store om. Side loaden kun je daarom het beste uitzetten. Ga daarvoor naar Instellingen, Apps, Onbekende apps installeren. Hier moeten alle apps ‘Niet toegestaan’ hebben aangevinkt. Controleer of dit zo is en geef duidelijk aan dat deze instelling nooit aangepast moet worden.

In het verlengde daarvan is het goed om duidelijk te maken dat de gebruiker van het toestel nooit op onverwachte SMS’jes of berichten met bijlagen klikt. Hetzelfde geldt voor linkjes in berichtenapps. De Fraudehelpdesk benadrukt dat hier de grootste winst te halen valt.

Simpele beveiliging, grote veiligheid

Zorg voor een sterke schermvergrendeling en biometrie. Een pincode van zes cijfers of een sterk wachtwoord is de basis en zet waar mogelijk vingerafdruk of gezichtsherkenning aan. Natuurlijk is het belangrijk om duidelijk te maken dat een pincode nooit gedeeld wordt met anderen. Er proberen vaak mensen zich voor te doen als een betrouwbaar iemand van de bank of politie. Als iemand hulp nodig heeft bij telefoongesprekken, spreek af dat er eerst familie gebeld wordt op een bekend nummer voordat geld wordt overgemaakt.

De pincodes, vingerafdrukken en ontgrendelen met het gezicht is ook in te stellen bij een bank-app of verschillende losse applicaties. Samsung smartphones hebben deze optie, andere telefoons hebben dit niet. Het is mogelijk om een extra app te downloaden en het op deze manier in te stellen. Dat kost wel wat extra moeite en is vooral weggelegd voor iedereen die precies weet wat die aan het doen is.

Schakel sterke tweestapsverificatie (2FA) in op belangrijke accounts en kies bij voorkeur een authenticator-app of een hardware-sleutel boven sms-codes. SMS-codes zijn kwetsbaarder voor sim-swaps en onderschepping. Authenticator-apps (zoals Google Authenticator) genereren tijdelijke codes op het toestel en blijven veiliger. Een fysieke beveiligingssleutel is nog veiliger. Leg praktisch uit hoe herstelcodes worden bewaard: schrijf ze op en leg ze op een veilige plek, niet als foto op dezelfde telefoon.

Machtigingen en back-ups

Beperk machtigingen van degene die de telefoon gaat gebruiken. Sta apps alleen toegang toe tot wat echt nodig is. Veel apps vragen standaard om camera, microfoon, contacten of opslag, stel in dat deze niet overal bij mogen en controleer of deze toegang hetzelfde blijft. Dit doe je net als het downloaden van APK’s via Instellingen, Apps, Speciale app-toegang.

Maak automatische back-ups en leer hoe je data herstelt. Mocht er in het ergste geval toch iets misgaan, dan kun je foto’s en belangrijke documenten terugzetten. Activeer Google-backup in Instellingen, Systeem, Back-up maken. Controleer hier ook wat wordt opgeslagen wanneer er een back-up wordt gemaakt. Vind degene voor wie de telefoon is dit lastig, loop het dan samen een keer door. Maak eerst een back-up en laat zien hoe je deze terugzet.

Met deze stappen maak je een Android-toestel veel minder aantrekkelijk voor oplichters.

Heb jij tips om een Android nog verder scam-proof te maken? Deel jouw tips met anderen in de reacties!