Waarom het Chinese app-ecosysteem tegelijk briljant en zorgwekkend is

Android kunnen we in Nederland niet meer los zien van Google. Toch is er een kans dat we ooit helemaal los moeten komen van dit Amerikaanse techbedrijf. Dat klinkt misschien als onbegonnen werk, maar tijdens een recente reis voor Shokz in China, zag ik dat het toch echt mogelijk is. Daar werken apps, navigatie en online diensten namelijk heel anders dan we gewend zijn.

Geen Google-diensten

Dat verschil gaat veel verder dan het ontbreken van Google-diensten. In China draait een groot deel van het dagelijks leven om twee apps: WeChat en Alipay. Deze platformen zijn uitgegroeid tot complete ecosystemen waarmee je communiceert, betaalt, navigeert en winkelt. Bovendien heb je in China naast deze twee apps helemaal niks anders meer nodig omdat je via de platformen zonder moeite mini-apps kunt draaien.

Het voelt een beetje alsof er tientallen verschillende losse apps die wij in Nederland veel gebruiken, zijn gebundeld tot een groot platform. De basis van het Chinese Android-landschap ligt bij het ontbreken van Google. Google Zoeken, Gmail, Google Maps, Google Drive, Google Play Store en andere Google-diensten zijn in China moeilijk beschikbaar. Nu werkt bijvoorbeeld Google Maps wel, maar is het veel minder nauwkeurig en kloppen adressen of andere gegevens gewoon niet in de app. Over het Chinese alternatief lees je verderop meer.

WeChat is veel meer dan WhatsApp

Veel mensen omschrijven WeChat als de Chinese versie van WhatsApp. Daar zit een kern van waarheid in, maar het is veel meer dan dat. Waarschijnlijk zou Mark Zuckerberg willen dat WhatsApp in de buurt komt van WeChat.

Want WeChat begon ooit als berichtenapp, maar groeide uit tot een alles-in-een platform. Je kunt er berichten versturen, videobellen, foto’s delen en groepsgesprekken voeren. In de loop der tijd kwamen daar vervolgens betalingen, webshops, reserveringen, zakelijke diensten en overheidsfuncties bij. Nu heb ik geen gebruik gemaakt van de overheidsfuncties, maar in China wordt WeChat ook gebruikt als digitale identiteitskaart in het dagelijks leven. Zo zit alles aan elkaar gekoppeld.

Alipay groeide uit van betaalapp tot super-app

De andere app die je echt veel gebruikt in China is Alipay. Dit was in eerste instantie alleen een platform waarin je online en in het dagelijks leven mee kan betalen. Het grote Alibaba zit hierachter, dezelfde partij die ook AliExpress onder zich heeft. Inmiddels is de app uitgegroeid tot een gigantisch platform dat veel verder gaat dan betalingen.

Via Alipay kun je rekeningen betalen, openbaar vervoer gebruiken, hotels boeken en allerlei andere diensten afnemen. Mijn ervaring met de app richtte zich vooral op het boeken van taxi’s en het bestellen van eten in een restaurant. Eigenlijk is het dus vergelijkbaar met een digitale portemonnee.

Het is daarom niet heel makkelijk om zowel Alipay als WeChat te vergelijken met iets wat we in Nederland kennen. Ja, je hebt dezelfde functies als bijvoorbeeld PayPal of Google Wallet en WhatsApp, maar ook Google Maps, Booking.com, Thuisbezorgd, Uber en nog veel meer apps zijn in deze twee grootmachten geïntegreerd.

De sleutel ligt bij mini-apps

Die integratie komt door mini-apps. Je kunt Alipay en WeChat eigenlijk zien als een soort besturingssysteem voor andere applicaties. Binnen de twee platformen kun je aparte apps opstarten om verschillende taken mee uit te voeren. Denk aan het eerder genoemde eten bestellen in een restaurant of een taxi laten komen. Daardoor zijn de twee platformen eigenlijk een combinatie van een app en webpagina in een. Je hoeft door deze manier dus ook nooit de hoofdapp te verlaten.

Kijk je even goed, dan zie je namelijk dat ook een sociale app als TikTok in Alipay zit gebouwd. Overigens is het TikTok dat jij en ik dagelijks gebruiken helemaal niet beschikbaar in China. Daar hebben ze namelijk een eigen en andere versie van de app die nauwelijks iets met het videoplatform wat wij kennen te maken heeft.

Uber heet hier DiDi

Een ander goed voorbeeld is het bestellen van een taxi. Waarschijnlijk heb je wel eens een taxi via Uber besteld, maar in China gaat dat net een beetje anders. Hier doe je dat via de mini-app DiDi. Je kunt deze app als losstaande app downloaden, maar het zit ook ingebouwd in Alipay. Om Alipay te gebruiken moet je een creditcard linken en het voordeel is vervolgens dat je dat voor DiDi niet nog een keer hoeft te doen. Alles loopt volledig binnen hetzelfde platform, van de taxi bestellen tot aan de betaling.

Je ziet verder eigenlijk hetzelfde gebeuren als met Uber, alleen is het veel goedkoper. Een ritje van een half uur door Shenzhen kost je via DiDi ongeveer drie euro. Probeer dat maar eens voor elkaar te krijgen in een grote stad in Nederland.

Google Maps is nutteloos in China

Navigatie werkt op een vergelijkbare manier. Omdat Google Maps niet goed beschikbaar is, gebruiken Chinezen vooral diensten zoals Amap. Deze diensten bieden verkeersinformatie, openbaarvervoerroutes, restaurantinformatie en locatiegegevens die specifiek zijn afgestemd op de Chinese markt. Als je zelf in China bent, zou ik ook deze app aanraden omdat het veel duidelijker en beter een route weergeeft dan Maps.

Zo krijg je in de app te zien welke rijbaan op dat moment het snelste is. Ook zie je uiteraard hoe lang je nog doet over de reis en hoe snel je gaat. Een andere functie mag wat mij betreft zo snel mogelijk naar Nederland komen. In China zie je in de app precies hoe lang een stoplicht nog op rood of groen staat. Je hoeft dan dus nooit meer zelf in te schatten hoe lang je nog stil staat achter een vrachtwagen.

Ook deze kaarten- en navigatiediensten zijn vaak direct gekoppeld aan WeChat en Alipay. Een restaurantreservering kan bijvoorbeeld automatisch worden doorgestuurd naar de navigatiedienst, waarna de route direct beschikbaar is.

Moet dit ook in Nederland?

Opvallend genoeg verschijnen steeds meer functies die ik in China zag ook bij ons. Denk aan geïntegreerd betalen en eten bestellen bij een restaurant met een QR-code. De enige tussenstap die China hier maakt, is dat je na het betalen en eten gewoon weg kunt lopen. Dat voelt aan het begin een beetje ongemakkelijk en ik kan me niet voorstellen dat dit in Nederland snel de norm wordt.

Ook zie je dat Meta steeds meer probeert te integreren in WhatsApp. Denk aan de AI-assistent die door de strot geduwd wordt. We zijn hier alleen nog niet gewend om alles via een overkoepelende app te doen. Voor elke taak hebben we een andere handige app en dat zorgt uiteindelijk wel voor veel meer keuzevrijheid. Je hoeft namelijk niet WhatsApp te gebruiken, Signal is bijvoorbeeld een prima alternatief. Ook kun je gewoon YouTube Shorts, Instagram Reels of TikToks bekijken, afhankelijk van de content die het beste bij je past. Het belangrijkste is natuurlijk dat jouw betaalpas niet gekoppeld zit aan een dienst als WhatsApp of Google Maps. Iets dat bij de Chinese platformen wel noodzakelijk is.

Uiteindelijk valt er voor beide oplossingen iets te zeggen, al zal mijn voorkeur voorlopig uitgaan naar de keuzevrijheid die Google ons op dit moment nog biedt.

Zou jij een alleskunnende app willen zonder verdere keuzevrijheid? Deel jouw mening in de reacties!